ARTICLES
   
     

เมื่อกล่าวถึง วัฒนธรรม หรือ “Culture” หมายถึงวิถีทางในการดำเนินชีวิต เป็นวิถีทางในทางบวก (Positive Way of Life) วัฒนธรรมมีสภาพเป็นนามธรรม ปรากฏการณ์ที่เป็นรูปธรรมเป็นผลสะท้อนจากวัฒนธรรม ไม่ว่าจะเป็นศิลปะหรือวัตถุสิ่งของต่างๆ วัฒนธรรมคือความดีความงามหรือ “ธรรม” ที่ “วัฒนะ” หรือ “พัฒนา” ได้ ปรากฏการณ์หรือวิถีทางในการดำเนินชีวิตที่เป็นไปในทางลบ (Negative Way of Life) ไม่ว่าจะเป็นวิกฤติการณ์ เหตุการณ์ในทางร้าย สิ่งลี้ลับปาฏิหาริย์หรือไสยเวท อาจสะท้อนไปสู่วัตถุหรือสะท้อนไปสู่ศิลปะ ในกรณีของศิลปะ ศิลปินต้องมั่นใจว่าการสื่อสารหรือการชื่นชมจะกลับไปสู่วัฒนธรรมและภูมิปัญญาในทางบวก “ศิลปวัฒนธรรม” คือ วัฒนธรรมในเชิงศิลปะ ศิลปะที่มีบริบทวัฒนธรรม (Cultural Context)

 
 

การสร้างสรรค์นำเสนอผลงานศิลปะของศิลปินต่อสังคม ปรากฏการณ์ที่เกิดขึ้นย่อมขึ้นอยู่กับปัจจัยหลัก ๓ ด้าน

 
    ๑. ภูมิปัญญา (Wisdom)
    ๒. ประสบการณ์ (Experience)
    ๓. สภาพการแสดงออก (Expressive Condition)
 

ภูมิปัญญา ที่ขึ้นอยู่กับสภาพการรู้คิด (Cognition) ของแต่บุคคล สภาพการรู้คิดที่อาจพิจารณาในเชิงจิตวิทยาได้หลายแนวคิด ไม่ว่าจะเป็นแนวคิดในทางจิตวิเคราะห์ (Psychoanalysis) ที่สภาพการรู้คิดเกิดจากภาวะเก็บกดภายในจิตใต้สำนึกและจิตไร้สำนึก (Subconscious and Unconscious) หรือสภาพการรู้คิดที่เกิดจากสภาพแวดล้อมตามแนวคิดของลัทธิพฤติกรรมนิยม (Behavioralism) หรือเกิดจากการกำหนดเจตจำนง (Will) และมุ่งมั่นที่จะเดินทางไปสู่เจตจำนงนั้น ประสบการณ์ที่หลอมรวมทั้งประสบการณ์ตรงและประสบการณ์อ้อม และสภาพการณ์แสดงออกที่ผสานกันทั้งภาวะของ EQ แบะ IQ หรือทั้งสติและปัญญา

 

 

ผลงานศิลปะอาจเป็นเพียงปรากฏการณ์หรือการบันทึกกระบวนการสร้างสรรค์ ผลงานศิลปะเป็นเพียงตัวบันทึก (recorder) หลังจากที่กระบวนการสร้างสรรค์หรือกระบวนการศิลปะได้จบสิ้นลงแล้ว การที่ศิลปินเขียนภาพ เล่นดนตรี เขียนบทกวี แสดง ในช่วงเวลาของการสร้างสรรค์ เป็นช่วงเวลาที่แสดงออกทางศิลปะ เมื่อศิลปินลงนามบนภาพเขียน เสียงดนตรีจบสิ้นลง ตัวอักษรตัวสุดท้ายของบทกวีผ่านไป ความเป็นศิลปะได้จบสิ้นลงแล้ว สิ่งที่ปรากฏอยู่เป็นเพียงความพยายามที่จะบันทึกช่วงเวลาหนึ่งหรือกระบวนการสร้างสรรค์ศิลปะให้ปรากฏไว้

 
   
   
สุนทรียศึกษา  

การสร้างสรรค์ศิลปะมิใช่เพียงใครก็ได้ที่จะเขียนภาพ เล่นดนตรี เขียนบทกวี แต่การสร้างสรรค์ศิลปะควรสร้างคนหรือหล่อหลอมคนให้มี จิตสำนึกสุนทรียะ (Aesthetic Mind) แล้วบุคคลเช่นนั้นย่อมสร้างสรรค์ศิลปะได้อย่างมีสุนทรียะ ใครก็สามารถฝึกฝนและสร้างงานศิลปะได้ ระดับของคุณภาพเป็นอีกเรื่องหนึ่ง แต่ใครคนนั้นถ้ามีสุนทรียะอยู่ในจิตใจหรือมีความงามอยู่ในจิตใจ เขาย่อมสร้างงานได้ดีกว่า การมีจิตสำนึกสุนทรียะจะผ่านกระบวนการฝึกฝนในสถาบันการศึกษาทางศิลปะหรือไม่ก็ได้ นั่นหมายถึงว่า เขาอาจผ่านการศึกษาศิลปะหรือพัฒนาขึ้นด้วยตัวตนของเขาก็ได้

 

กระบวนการพัฒนาจิตสำนึกสุนทรียะ เป็นกระบวนการหนึ่งใน สุนทรียศึกษา (Aesthetic Education) ซึ่งเป็นกระบวนการพัฒนาความรู้สึก (Sense Development) แรกเริ่มอาจพัฒนามาจาก การศึกษาภาพ หรือ “Picture Study” ในระบบการศึกษาในสหรัฐอเมริกา ต่อมาได้พัฒนามาสู่รายวิชา ความซาบซึ้งทางศิลปะ (Art Appreciation) และ ความซาบซึ้งทางดนตรี (Music Appreciation) จนกระทั่งพัฒนามาสู่กระบวนการพัฒนาความรู้สึกสัมผัส (Sensibility) ทั้งด้านการเห็น การได้ยิน การสัมผัส การได้กลิ่น การรับรส ซึ่งเชื่อว่าความรู้สึกสัมผัสทั้งหมดนั้น ย่อมส่งผลไปสู่การรับรู้รวม (Holistic Sensibility) และมีนัยสำคัญแก่การสร้างสรรค์ศิลปะ

 
 
  Copyright @ 2013 Marneumek All rights reserved.