TEXTS & RESEARCHES
 
วิวัฒนาการจิตรกรรมสีน้ำในประเทศไทย
 

Development of Watercolor Painting in Thailand

รองศาสตราจารย์วรรณรัตน์ ตั้งเจริญ
ทุนวิจัย มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ 2536





บทคัดย่อ

จิตรกรรมสีน้ำในประเทศไทยได้แสดงบทบาทขึ้นในรัชกาลพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวโดยเฉพาะอย่างยิ่งสมเด็จฯเจ้าฟ้ากรมพระยานริศรานุวัดติวงศ์wซึ่งแสดงอัจฉริยภาพทางศิลปกรรมหลายด้านได้ทรงสร้างสรรค์จิตรกรรมสีน้ำในลักษณะศิลปะ เชิงพรรณนาได้อย่างงดงามหลังจากนั้นระหว่างรัชกาลพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวจนถึงก่อนเปลี่ยนแปลงการปกครองมาสู่ระบอบประชาธิปไตยพุทธศักราช 2475 จิตรกรสีน้ำที่มีบทบาทในการสอนศิลปะและการสร้างสรรค์คือพระสรลักษณ์ลิขิต (มุ่ยจันทรลักษณ์) ซึ่งเคยสอนอยู่ที่โรงเรียนเพาะช่างและโรงเรียนประณีตศิลปกรรมขุนปฏิภาคพิมพ์ลิขิต (เปล่งไตรปิ่น) ซึ่งผ่านการศึกษาศิลปะจากอังกฤษและสอนที่โรงเรียนเพาะช่างและหม่อมเจ้าหญิงพิลัยเลขาดิศกุลซึ่งเป็นจิตรกรสีน้ำสมัครเล่นและพัฒนาจิตรกรรมสีน้ำมาสู่การสร้างสรรค์สีน้ำเพื่อ สีน้ำ

ส่วนจิตรกรรมสีน้ำสมัยใหม่ซึ่งพัฒนาขึ้นหลังปี 2475 จิตรกรสีน้ำที่มีผลงานเด่นจากกลุ่มจักรวรรดิศิลปินเช่นเฉลิมนาคีรักษ์มานะบัวขาววรรณสิทธิ์ปูคะวณัชวิจิตรศุภโยธินเปรมไสยวงศ์ซึ่งกลุ่มจักรวรรดิศิลปินโดยการนำของสดกูรมะโรหิตได้มีบทบาทในช่วงปลาย สงครามโลกครั้งที่ 2 นอกจากจิตรกรสีน้ำที่ผ่านการศึกษาจากสถาบันศิลปะแล้วยังมีจิตรกรสีน้ำสมัครเล่นที่สร้างสรรค์จิตรกรรมสีน้ำอย่างมีคุณภาพคือหม่อมเจ้าการวิกจักรพันธุ์หม่อมราชวงศ์เสนีย์ปราโมชสดกูรมะโรหิตเป็นต้น

ในปัจจุบันการสร้างสรรค์จิตรกรรมสีน้ำได้พัฒนามาอีกระดับหนึ่งอารีสุทธิพันธุ์ได้เป็นผู้เสนอการสร้างสรรค์สีน้ำอย่างเป็นระบบและได้เผยแพร่กระบวนการออกไปอย่างกว้างขวางปัจจุบันมีจิตรกรสีน้ำจำนวนมากขึ้นรูปแบบของจิตรกรรมสีน้ำหลากหลายขึ้นและสถาบัน ศิลปะให้ความสนใจทางด้านการเรียนการสอนสีน้ำมากขึ้นด้วย





Abstract

Watercolor painting in Thailand had shown its role in the reign of King Rama V,especially by Prince Narisara Nuvativongse who had shown his geniuses in several works of art. He had also created watercolor painting in expressionism style so beautifully. Later on, during the reign of King Rama V until before the change of governing to democratic regime in B.E. 2475 (A.D. 1932), watercolor painting artists who had their roles in arts teaching and creative arts were Phra Soralaks Likhit (Mui Chantralaks). He used to teach at Poh Chang School and Praneet Silapakhum College, Khun Patipark Pimlikhit (Pleng Traipin) who passed arts study course from England and taught at Poh School College. Another artist was H. S. H. Princess Philai Lekha Diskul who was an amateur watercolor painting artist and had developed watercolor painting to be creations of watercolor for watercolor.

                   

But for neo-modernism watercolor painting which was developed after B.E. 2475 (A.D. 1932), those outstanding watercolor painters from The Leaque of Artists such as Chalerm Nakiraks, Manah Buakhao, Wanasith Pukavanaj, Vijitr Suphayothin, Prem Saiyavongse under the leadership of Sot Kooramlohit had their roles by the end of World War II. Besides watercolor painting artists who graduated from arts institutes, there also were amateur watercolor painters who created quality watercolor paintings. They were H. S. H. Prince Karawik Chakrabandhu, M.R. Seni Pramoj, Sot Kooramalohit.

At present, creations of watercolor painting have developed up to another level. Aree Soothipunt was the one who presented systematized creation of watercolor and had widely propagated the process. Nowadays, there are increasingly more watercolor painting artists with varieties of pattern. More watercolor painters and arts institutes are more interested in learning and teaching watercolor paintings.





ภูมิหลัง

มนุษย์รู้จักการแก้ปัญหาเพื่อการดำรงชีวิตและรู้วิธีสร้างสรรค์ผลงานให้เกิดเป็นรูปลักษณ์มีความสวยงามและประโยชน์ใช้สอยก่อให้เกิดสุนทรียภาพเพื่อความพอใจสำหรับตนเองและเพื่อรับใช้สังคมพยายามบันทึกความเหมือนจากธรรมชาติหรือสร้างสรรค์ผลงานใหม่ ให้ผิดแปลกไปจากธรรมชาติถ้าเป็นการแก้ปัญหาบนระนาบเรียบแผ่นรองรับเช่นกระดาษผ้าแผ่นหนังกระดานฯลฯใช้สีหรือวัสดุอื่นประกอบกับสีแก้ปัญหาให้เกิดเป็นภาพตอบสนองความรู้สึกของผู้ดูเราเรียกผลงานนั้นว่าจิตรกรรมหรือภาพเขียน

                   

จิตรกรรมเป็นส่วนหนึ่งของงานศิลปะประเภทวิจิตรศิลป์ (fine arts) หรือศิลปะประเภทมุ่งแสดงออกทางความงามความรู้สึกความศรัทธาเป็นผลงานที่มองเห็นไม่มุ่งเน้นประโยชน์ใช้สอยจิตรกรรมยังแยกประเภทแตกต่างกันออกไปตามสื่อและวัสดุที่นำมาใช้แก้ปัญหา เช่นถ้านำสีน้ำมาแก้ปัญหาบนระนาบเรียกว่าจิตรกรรมสีน้ำถ้านำสีน้ำมันมาใช้แก้ปัญหาบนระนาบเรียกว่าจิตรกรรมสีน้ำมันหรือนำสีฝุ่นมาใช้แก้ปัญหาบนระนาบเรียกว่าจิตรกรรมสีฝุ่นกาใช้สีต่างชนิดกันวัสดุอุปกรณ์จะแตกต่างกันด้วยเช่นจิตรกรรมสีน้ำใช้สีน้ำระบายบน กระดาษขาวใช้น้ำเป็นตัวละลายความเข้มข้นของสีจิตรกรรมสีน้ำมันใช้สีน้ำมันระบายบนผ้าใบใช้น้ำมันลินสีด (linseed oil) ช่วยละลายไม่ให้สีเข้มข้นจนเกินไปถ้าต้องการให้สีแห้งเร็วจะผสมด้วยน้ำมันสนเป็นต้น

                   

สีน้ำเป็นสีที่ได้จากการผสมของรงควัตถุกัมอารบิคและน้ำ ìกัมอารบิคî คือกาวที่ได้จากต้นไม้ตระกูลอะเดเชียเช่นต้นกระถินซึ่งช่างไทยก็ใช้กาวกระถินผสมสีฝุ่นเช่นกันนอกจากนั้นยังอาจจะผสมกลีเชอรีนและน้ำผึ้งเพื่อช่วยให้สีน้ำไม่มีรอยแตกสีน้ำมีวิธีบรรจุหลายรูปแบบ เช่นชนิดหลอดชนิดตลับและชนิดขวดชนิดที่นิยมเป็นชนิดหลอดมีลักษณะเป็นครีมข้นมีหลายบริษัทมีคุณภาพแตกต่างกันปัจจุบันจิตรกรรมสีน้ำเป็นที่นิยมกันมากจะเห็นได้จากการแสดงภาพเขียนของศิลปินส่วนใหญ่จะแสดงภาพจิตรกรรมสีน้ำทั้งนี้เพราะการเตรียมผลงานการสร้าง ผลงานสามารถทำได้ในระยะเวลาไม่นานนัก

                   

การศึกษาทางด้านศิลปะได้ขยายวงกว้างขึ้นสถาบันต่างๆที่มีการเรียนการสอนศิลปะเป็นวิชาหลักจิตรกรรมสีน้ำเป็นวิชาหนึ่งที่นักศึกษาต้องเรียนเพื่อการเรียนรู้สร้างเสริมประสบการณ์และทักษะด้วยแม้จิตรกรรมสีน้ำจะมีการเรียนการสอนแพร่หลายแล้วแต่ยัง ไม่มีผู้ใดศึกษาค้นคว้าวิวัฒนาการของจิตรกรรมสีน้ำที่มีบทบาทต่อวงการศิลปะในปัจจุบันด้วยเหตุผลดังกล่าวงานวิจัยฉบับนี้จึงเกิดขึ้นเพื่อให้ครูนักเรียนและผู้สนใจได้ศึกษาหาความรู้และเป็นข้อมูลพื้นฐานสำหรับการสร้างสรรค์ต่อไป

                   

การศึกษาวิวัฒนาการจิตรกรรมสีน้ำในประเทศไทยนี้จะมุ่งศึกษาเฉพาะจิตรกรรมสีน้ำโปร่งแสง (transparent watercolor painting) หรืออควาเริล (aquarelle) ซึ่งใช้น้ำและพื้นกระดาษสีขาวช่วยให้สีอ่อนลง

 

อ่านเนื้อหาเพิ่มเติม

 

 
 
 
 
   
   
  Copyright @ 2013 Marneumek All rights reserved.